Εξ’ αφορμής Ωραιόκαστρου, αναπτυξιακά ερωτήματα και προτάσεις
Πολλά τα περιστατικά δασικών, αγροτικών και αστικών πυρκαγιών όπου η αρχική καταστροφή επεκτείνεται σε εγκατάσταση ή/και θέση με επικίνδυνα κατά τη καύση υλικά. Εργοστάσια και αποθήκες με πλαστικά, διαλύτες και άλλα χημικά, απόβλητα προς ανακύκληση ή απλώς πεταμένα (χωματερές), συνθετικά δομικά υλικά κ.ά. Τα παραγόμενα από τη καύση αέρια και υπολείμματα συχνά τοξικά, ανάλογα αυτών που πραγματεύονται ειδικές νομοθεσίες/οδηγίες πρόληψης και αντιμετώπισης βιομηχανικών/τεχνολογικών ατυχημάτων/δυστυχημάτων μεγάλης έκτασης.
Έχει διαπιστωθεί στη πράξη πως τέτοιες πυρκαγιές δε δαμάζονται με νερό και άλλα πυροσβεστικά υλικά. Απαιτείται κάλυψη της καιόμενης μάζας με χώμα.
Κι αυτό πρέπει να είναι διαθέσιμο δίπλα, μέσα στο χώρο πιθανής ανάφλεξης, σε σωρούς αλλά και με διαδρόμους πρόσβασης. Και βέβαια με σκαπτικό μηχάνημα διαθέσιμο τη κρίσιμη ώρα.
Αντιστοίχως απαιτείται αποψίλωση περιμετρικά της εγκατάστασης, συνεπώς δε μπορεί να εγκαθίσταται εγγύς δασικής έκτασης. Κι αν είναι γύρω αγροτική απαιτείται επικοινωνία, συνεργασία, ανταπόδοση για τη προσαρμοσμένη καλλιέργεια και διαχείριση.
Στη χώρα μας η βιομηχανία και το διαμετακομιστικό εμπόριο εγκαταστάθηκαν εκτός σχεδίου, για φθηνότατη γη, με όλες τις κακοδαιμονίες των βιομηχανικών συγκεντρώσεων π.χ. του Ελαιώνα Αθήνας και Ασπροπύργου να κάνουν μετάσταση στα Μεσόγεια, στη Βοιωτία, στη Θεσσαλονίκη και αλλού.
Ανύπαρκτοι δρόμοι, μέχρι και σήμερα δίχως πρόβλεψη διαπλάτυνσης υπαρχόντων- οι μάντρες εξαντλούν την ιδιοκτησία, νερό διαφυλάττουν ελάχιστοι. Η νομοθεσία, π.χ. ν.3982/11, κεφ. Γ, δε φτάνει όταν λείπει η απλή λογική. Που θα περπατήσει το αφεντικό μεταξύ μάνδρας – Γραμμής Μαζινό
και τρελού φορτηγού; Και τώρα η πολιτεία καθιστά τον επιχειρηματία «οραματιστή πολεοδόμο», αποκλείοντας τις τοπικές κοινωνίες.
Δε πάμε καλά! Και η υπερφόρτωση ντε φάκτο ανεξέλεγκτων δραστηριοτήτων συνεχίζεται δίχως συνολική θεώρηση: πόσο αντέχει η περιοχή; Η Αττική; Η Θεσσαλονίκη; Μετά τη κατάργηση του Π.Δ. 84/84, με πρόσχημα τον εκσυγχρονισμό, χάθηκε η μπάλα. Και κυρίως η λογική: ας δεχτούμε ως θέσφατη την εγκατάσταση και λειτουργία data centers σε αριθμό που ζητούν οι επενδυτές. Γιατί δεν χωροθετούνται εγγύς υδατικών αποθεμάτων π.χ. στη Δυτική Ελλάδα, ή αντίκρυ στη Ψυττάλεια ώστε τα περαιτέρω επεξεργασμένα ύδατα του Βιολογικού να τροφοδοτούν τις ανάγκες; Ή μήπως πάνω σε πλοία, δίπλα στο Βιολογικό;
Πότε θα υπάρξει ουσιαστικός δημοκρατικός διάλογος και προγραμματισμός;
Κίμων Ε. Φουντούλης
Γεωλόγος
